den haag,
05
december
2013

Mathijs Bouman

Duurzaamheid en de financiƫle sector

Samenvatting

Mathijs Bouman, econoom en journalist, gaf tijdens de Dag van het ethisch beleggen een college over duurzame beleggingen. ‘We gaan kijken naar harde cijfers, en ook naar oude, vieze bedrijven. Want die zijn een draai aan het maken.’

Wat is een duurzame belegging? Het antwoord daarop heeft volgens Bouman drie kanten ‘en ethiek hoort daar niet bij’. Een duurzame belegging is volgens Bouman bestendig: zij draagt bij aan een goede, stabiele economie. Een duurzame belegging is daarbij goed voor mens en planeet en is ten derde renderend.

Onbestendig beleggen - bitcoins
Bouman geeft een voorbeeld van onbestendige beleggingen: bitcoins, een vorm van elektronisch geld. Dit is volgens hem de nieuwe ‘tulpenmanie’; de hausse in de tulpenhandel in de zeventiende eeuw. Tulpenbollen waren nieuw in Nederland. Hun prijzen bereikten extreme hoogten en er werd zelfs gespeculeerd in opties op tulpen die nog in de grond zaten. De tulpenmanie was de eerste uitgebreid beschreven speculatiegolf in de wereldgeschiedenis. Bouman gebruikt deze term om de huidige hype rondom bitcoins te beschrijven. ‘Je hebt iets en als het meer waard wordt, ga je het direct verkopen. Dat is speculeren in plaats van duurzaam beleggen. De malle wereld van niet-bestendig beleggen draait om de gok dat er morgen een nog grotere gek is dan jij, die denkt dat de bitcoin nog meer waard wordt.’

AEX 1984 tot nu
Een tweede kenmerk van niet-bestendig beleggen is nerveus handelen. Aan de hand van een grafiek laat Bouman zien dat als je bij de invoering van de AEX in 1984 geld had belegd en dit had laten staan, dat je nu 500 procent winst had behaald. ‘En met niet de hele tijd kopen en verkopen, blijft het thuis ook veel gezelliger. Je hoeft dus niet nerveus te zijn, je moet gewoon iets kiezen en dat vasthouden.’

Positieve dingen over grote bedrijven
De trend naar duurzaamheid is echt wel ingezet en het Nederlands bedrijfsleven heeft dat goed opgepakt, aldus Bouman. ‘Ik zeg het er maar even bij: ik ga wat positieve dingen zeggen over grote bedrijven.’ Zo is DSM overgegaan op nieuwere energie en besteedt het geld en middelen aan de bestrijding van armoede in Afrika. Nutreco heeft zalmen geleerd om soja te eten en Unilever heeft aangegeven dat de aandeelhouder niet meer zo belangrijk is. ‘Sindsdien gaat de koers harder omhoog dan die van vergelijkbare bedrijven.’ Bovendien wil Unilever zijn ecologische voetafdruk in 2020 halveren en uiteindelijk alleen nog maar duurzame grondstoffen gebruiken.

Als bedrijven doelstellingen formuleren die net zo belangrijk zijn als winst, en die ook meetbaar maken, dan zijn ze op de goede weg, zegt Bouman. Dan kun je duurzaam in die bedrijven beleggen. Want volgens Bouman is duurzaam beleggen het uitkiezen van bedrijven die het minst schadelijk zijn in hun sector. Maar hij benadrukt ook dat beleggers vooral hun eigen criteria moeten aanhouden: voor zichzelf formuleren wat zij duurzaam vinden, en daar de duurzaamheidsrapporten van bedrijven op beoordelen. ‘Géén duurzaamheidsrapport is fout, een apart duurzaamheidsrapport is al beter en het is nog beter als het duurzaamheidsrapport is opgenomen in het jaarverslag.’
Maar wie echt ‘iets leuks’ wilt doen met zijn geld, moet volgens Bouman investeren in een (duurzame) start-up. ‘Zo kun je bedrijven direct helpen met je geld en misschien zelfs met je bedrijfskennis.’

Duurzame bedrijven maken meer winst
Waarom maken duurzame bedrijven meer winst? Het is niet bewezen, maar Boumans theorie is dat bedrijven die het voor elkaar krijgen om duurzaam te zijn, vaak beter geleid worden. Zij letten bovendien scherper op efficiëntie, investeren meer in nieuwe apparatuur en ontwikkelingen. En ze hebben vaak medewerkers die het leuk vinden om er te werken en dus een stapje harder lopen. ‘Duurzaam ondernemen vermindert verspilling in bedrijfsleven en economie.’

Goed of slecht – een dilemma
Tot slot geeft Bouman zijn publiek nog een dilemma mee om over na te denken. Hij laat de foto zien van Chris Hohn, hoofd van het hedgefonds dat het management van ABN AMRO indertijd verzocht zich te oriënteren op een overname door een grotere bank óf zichzelf op te splitsen en in delen te verkopen. ‘De man achter de kredietcrisis in Nederland’, zegt Bouman. Maar dat hedgefund is The Children’s Investment Fund Foundation, een organisatie die al zijn geld inzet om levens van kinderen in ontwikkelingslanden te verbeteren. Dus Hohn belichaamt zowel goed als kwaad. ‘Een voorbeeld van hoe raar je hersenen werken.’

Boilerplate

Over Mathijs Bouman
Bouman is columnist bij kranten en websites en beurscommentator bij RTL Z. Ook schuift hij regelmatig aan tafel bij het programma De Wereld Draait Door. Bouman promoveerde in 1998 aan de Universiteit van Amsterdam. Tussen 2003 en 2005 werkte hij als econoom bij de Nederlandsche Bank. In 2005 begon hij als journalist. Hij was adjunct-hoofdredacteur bij FEM Business en schreef de jaren erna columns in CFO Magazine, De Groene Amsterdammer, VT-Wonen en het FD. Bouman geeft lezingen en schreef Hollands Overmoed en De Elektrische Spijkerbroek.

Contactpersoon
Deel deze release
Deel op: Twitter
Deel op: Facebook
Deel op: LinkedIn
Laatste nieuws